1. insanın alçaq varlıq olduğunu deyən sigmund freud tərəfindən irəliyə sürülmüş nəzəriyyədir. başqa sözlə çubuq və kök * stick and carrot də adlanır.
nəzəriyyənin mahiyyəti insanın tənbəl, ambisiyası olmayan, məsuliyyətdən boyun qaçıran, tək istədiyi sığınacaq və təhlükəsizlik olması haqqındadır. insanlar davranışlarına görə mükafatlandırılmalı - (bax: kök)

və cəzalandırılmalı - (baxma: çubuq) olduğunu müdafiə edir.
bir çox lider bu motivasiya nəzəriyyəsinin işçilərə yaxşı təsir etmədiyi yönündə həmfikirdir.
(bax: y nəzəriyyəsi)

edit: bəzi qaynaqlarda douglas mcgregor tərəfindən irəli sürüldüyü deyilir, tam əmin ola bilmədim.